มรดกโลก...

ความหมายของมรดกโลก


   
   มรดกทางวัฒนธรรม  (Cultural   heritage) หมายถึง สถานที่ดังต่อไปนี้

 ก. โบราณสถาน   ผลงานทางสถาปัตยกรรมผลงานภาพแกะสลักทางโบราณสถาน  ภาพเขียนส่วนประกอบทางโบราณคดี  รอยจารึกถ้ำ  ที่อยู่อาศัยและการรวมลักษณะต่างๆซึ่งมีคุณค่าอย่างเด่นชัดในด้านประวัติศาสตร์  ศิลปะหรือวิทยาการ
ข. กลุ่มสถานที่ก่อตั้ง  กลุ่มสถานที่ที่แยกหรือเชื่อมต่อกัน  ซึ่งทางสถาปัตยกรรมปรากฏในภูมิทัศน์ว่าคุณค่าอย่างเด่นชัดในด้านประวัติศาสตร์ ศิลปะหรือวิทยาการ
ค. แหล่งสถานที่สำคัญ  ผลงานฝีมือมนุษย์  หรืผลงานผสมผสานของธรรมชาติและมนุษย์   รวมทั้งพื้นที่ที่เป็นแหล่งทางโบราณคดีซึ่งมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และมานุษยวิทยา
        กล่าวคือ   แหล่งมรดกทางวัฒนธรรมนั้นต้องเป็นของแท้แต่ดั้งเดิมและรูปแบบพิเศษทางสถาปัตยกรรม  หรือมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับแนวความคิดหรือความเชื่อที่มีความสำคัญเป็นสากล หรืออาจเป็นตัวอย่างที่เด่นของวิถีชีวิตตามโบราณประเพณีที่เป็นตัวแทนของวัฒนธรรม


      มรดกทางธรรมชาติ  (Natural   Heritage) ต้องเป็นตัวอย่างพิเศษของขั้นตอนการวิวัฒนาการของโลก หรือเป็นตัวแทนของการวิวัฒนาการทางชีวภาพ หรือเป็นที่อยู่ของสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์     หรือเป็นแหล่งทัศนียภาพอันงดงามตระการตาหรือเป็นเขตป่าสงวนสำหรับพันธุ์สัตว์ป่านานาชนิดแยก
เป็นสถานที่ดังต่อไปนี้
ลักษณะทางธรรมชาติ  ซึ่งเป็นธรรมชาติสร้างขึ้นตามสภาพมีคุณค่าเด่นชัดในด้านความงาม
ลักษณะทางธรณีวิทยาและภูมิศาสตร์   ปรากฏเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์และพันธุ์พืชต่างๆ
แหล่งความงามตามธรรมชาติ
     ต่อมาประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นภาคีสมาชิกในปี พ.ศ. ๒๕๓๒ จากสมาชิกภาคีทั้งหมด  ๑๓๘  ประเทศ
และเมื่อปีพ.ศ.๒๕๓๓ ได้มีการจัดทำบัญชีรายชื่อแหล่งมรดกโลกเพิ่มขึ้นอีกเพื่อเสนอวันประชุมคณะกรรมการ
บริหารของคณะกรรมการมรดกโลก  จำนวน ๓๒๒ แห่งและได้มีการประชุมขึ้น  ณ  กรุงคาร์เทจ  ประเทศตูนิเซีย  เมื่อวันที่  ๑๓  ธันวาคม   พ.ศ. ๒๕๓๔  พิจารณาประกาศให้แหล่งมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของไทย  ๓ แห่ง เป็นมรดกโลกคือ
อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย- ศรีสัชนาลัย- กำแพงเพชร
อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร- ห้วยขาแข้ง
           ซึ่งต่อมาได้มีการประชุมพิจารณาแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ เพื่อประกาศให้เป็นมรดกโลกอีกครั้ง
 ณ เมืองซานตาเฟ รัฐนิวเม็กซิโก ประเทศสหรัฐอเมริกา  และมีมติประกาศให้แหล่งมรดกทางวัฒนธรรมของไทย
เป็นมรดกโลกเพิ่มอีกแห่งคือ แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานีในที่สุดประเทศไทย
ได้รับเลือกให้มีมรดกโลกทั้งทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ ถึง ๔ แห่ง ด้วยกันคือ
อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย – ศรีสัชนาลัย – กำแพงเพชร
อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร- ห้วยขาแข้ง
แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง





เหตุใดจึงเกิดมรดกโลก
( The World Heritage)

นับตั้งแต่องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ  หรือยูเนสโก   (UNESCO) เสนอการจัดตั้งอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของขึ้น   เมื่อ   พ.ศ.๒๕๑๕และในปีต่อมาจึงได้มีมติยอมรับอนุสัญญาฉบับนี้จากการประชุมสมัยสามัญครั้งที่   ๑๗  เมื่อวันที่  ๑๖พฤศจิกายน   พ.ศ. ๒๕๑๖ ของยูเนสโก ณ กรุงปารีส     เพื่อเป็นมาตรการในการป้องกันที่นานาชาติร่วมมือกันแก้ไขวิกฤตการณ์ของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  จนกระทั่ง พ.ศ.๒๕๒๕ยูเนสโกได้แต่งตั้งคณะกรรมการมรดกโลก  เพื่อดูแลให้การปฏิบัติตามอนุสัญญาเป็นไปด้วยความเรียบร้อยตรงตามเป้าหมายวัตถุประสงค์ซึ่งคณะกรรมการทั้ง ๒๑คนนั้นล้วนมาจากประเทศ สมาชิกต่างๆทั่วโลกโดยหน้าที่ของคณะกรรมการมรดกโลกที่ว่านี้ คือการกำหนดลักษณะประเภทมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติที่ปรากฏอยู่ในประเทศต่างๆทั่วโลก รวมทั้งจัดทำทะเบียนรายชื่อแหล่งโบราณสถานแห่งโบราณคดี และแหล่งธรรมชาติที่มีคุณค่าสมกับยกย่องให้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกนอกจากนี้ยังพิจารณาเรื่องการใช้ทรัพยากรของกองทุนมรดกโลกให้ประโยชน์แก่ประเทศสมาชิกให้มากที่สุดการที่จะคัดเลือกให้สถานที่ใดเป็นมรดกโลกนั้น ย่อมเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการที่จะตัดสินว่า  แหล่งทางธรรมชาติหรือวัฒนธรรมใดที่ประเทศภาคีเสนอมา  ควรได้ขึ้นบัญชีมรดกโลก ซึ่งเป็นการยากมากในการตัดสิน เพราะต้องใช้ความรอบคอบ  และพิจารณาว่าอะไรคือคุณค่า และความสำคัญที่ทำให้แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติมีความพิเศษเหนือแหล่งอื่นๆ
แหล่งมรดกโลกของประเทศไทย  มี  5  แห่ง  ที่ขึ้นทะเบียนกับ  คณะกรรมการ  มรดกโลก / UNESCO
1.  อุทยานประวัติศาสตร์      พระนครศรีอยุทธยา
2.  "          "               "      ศรีสัชนาลัย   สุโขทัย
3.  เขตรัษาพันธ์สัตว์ป่า       ห้วยขาแข้ง
4.  แหล่งโบราณคดี             บ้านเชียง   อุดรธานี
5.  ป่าดงพญาเย็น               เขาใหญ่   นครราชสีมา